• Telefon
    (366) 220 03 03
    (366) 222 20 03

Yönetmelikler

Yönetmelikler

Kredilendirme Yönetmeliği

14 Temmuz 2010 ÇARŞAMBA

Resmî Gazete

Sayı : 27641

YÖNETMELİK

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİNİN KREDİLENDİRİLMESİNE

İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

             Amaç  

             MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bakanlıkça kredi desteği sağlanacak küçük sanayi sitelerinin alt yapı inşaatının tamamının, üst yapı inşaatının yüzde yetmişine kadar olan kısmının kredi ile desteklenmesine, inşaatların krediye esas olmak üzere kontrol edilmesine, kredi işlemleriyle ilgili denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

             Kapsam    

             MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Bakanlıkça kredi desteği sağlanacak küçük sanayi sitelerinin kuruluş yerinin belirlenmesine, uygulama projelerinin vize edilmesine, uygun görülen projelerin yatırım programına alınmasına, ihalelerinin yapılmasına, inşaatların krediye esas olmak üzere kontrol edilmesine, sağlanan kredinin kullanılmasına ve geri ödenmesine, kredi işlemleriyle ilgili denetlenmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.     

             Dayanak     

             MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 8/1/1985 tarihli ve 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 11 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

             Tanımlar     

             MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;      

             a) Anasözleşme: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümleri çerçevesinde düzenlenmiş olan küçük sanayi sitesi yapı kooperatifi anasözleşmesini,

             b) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,     

             c) Banka: Bakanlık bütçesinden tahsis edilen kredilerin kullandırılması ile geri alınmasına ilişkin işlemleri yürüten, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu gereğince Türkiye’de faaliyet gösteren bankaları,  

             ç) Bilgilendirme Raporu: KSS’ce başvuru aşamasında hazırlanan ve Bakanlığa intikal ettirilen raporu,  

             d) Genel ortak listesi: KSS’ye kayıtlı ortak sayısını, ortakların meslek gruplarına göre dağılımını, faaliyette bulunacakları işyerlerinin büyüklüğü ile ortaklık nitelik ve şartlarını taşıdıklarına dair bilgileri içeren listeyi, 

             e) İhtisas KSS: KSS meslek grubu listesinde yer alan aynı meslek dalı ve bu meslek dalına dahil alt meslek gruplarında faaliyet gösteren işyerlerinin yer aldığı KSS’yi, 

             f) Komisyon: Yatırım programı ile ilgili değerlendirmeleri yapmak amacıyla, Küçük Sanatlar ve Sanayi Bölgeleri ve Siteleri Genel Müdürlüğünce kurulan komisyonu,

             g) KSS kuruluş yeri: KSS inşaatlarının yapılması için belirlenen alanı,

             ğ) KSS meslek grubu listesi: Bakanlık kredi desteğinden yararlanacak olan KSS ortaklarının faaliyette bulunacakları meslek dallarının Bakanlıkça sınıflandırılmasını içeren listeyi,

             h) Küçük sanayi sitesi yapı kooperatifi (KSS): Kooperatifler Kanunu ile küçük sanayi sitesi yapı kooperatifi anasözleşmesi hükümlerine göre kurulmuş kooperatifi,  

             ı) Ruhsat makamı: Özel kanunlarda istisnai bir hüküm getirilmediği sürece, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeyi, dışında il özel idaresini,

             i) Tip Borç Taahhütnamesi: Bakanlıktan kredi kullanacak KSS ile Bakanlık adına Banka arasında imzalanan borç sözleşmesini,

             ifade eder. 

İKİNCİ BÖLÜM

Ortaklık Nitelik ve Şartları, KSS Kuruluş Yeri İncelemesi,

Etüt-Proje Mühendislik Hizmetleri

             Ortaklık nitelik ve şartları

             MADDE 5 – (1) Bakanlığın kredi desteğinden yararlanacak olan KSS ortaklarının aşağıdaki nitelik ve şartları taşımaları gereklidir.

             a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi veya Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi olmak,

             b) Anasözleşme hükümlerini ve getirilen yükümlülükleri kabul etmek, 

             c) Bakanlıkça kredi desteği sağlanan veya sağlanmış olan KSS ortağı olmamak, 

             ç) KSS meslek grubu listesindeki meslek dallarından birinde faaliyet göstermek,

             d) Mesleğini KSS’nin kurulduğu İlde icra etmek,  

             e) 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununa göre kurulmuş odalar ile 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa göre kurulan odalara veya meslek kuruluşlarına ve vergi dairesine kayıtlı olmak,

             f) (e) bendinde belirtilen niteliklere sahip olmamakla birlikte, bu niteliklere sahip işyerlerinde mühendis, mimar, tekniker, teknisyen ve ustalık belgesi sahibi olarak, KSS ortaklığına başvuru tarihinden geriye dönük en az üçyüzaltmış gün sigortalı çalışıyor olmak.

             Başvuru ve incelemenin başlatılması 

             MADDE 6 – (1) Bakanlığın kredi desteğinden yararlanmak isteyen KSS’lerce; genel ortak listesi, ortakların 5 inci maddede sayılan nitelik ve şartlara sahip olduklarını gösteren belgeler ile üçüncü fıkrada belirtilen KSS kuruluş yerine ilişkin belgeler KSS’nin kurulduğu ildeki Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğüne dilekçe ekinde verilir.

             (2) Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünce yukarıda sayılan belgelerin incelenmesi sonucu, varsa eksiklerinin tamamlatılmasını müteakip, onaylanan iki takım genel ortak listesi ve kuruluş yerine ilişkin belgeler, KSS kuruluş yeri incelemesinin başlatılması için Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünce yazı ekinde dosya ile Bakanlığa gönderilir.

             (3) Bakanlığa gönderilen KSS kuruluş yeri dosyası içinde; 

             a) KSS’nin yer seçimi talep yazısı,

             b) KSS’ce Bakanlıktan temin edilerek hazırlanacak Bilgilendirme Raporu,  

             c) İmar planı var ise, ilgili kurum tarafından “aslı gibidir” tasdikli imar planları ve açıklama raporları ve parsel bazında jeolojik ve jeoteknik etüt raporu,   

             ç) Mülkiyet durumu, parselasyon planı veya kadastral pafta,

             d) Öneri alanın mer’i imar planında bu amaçla ayrılmış olmaması ya da imar planı bulunmaması halinde, ruhsat makamı veya konu ile ilgili yetkili idarelerin uygun görüş yazısı   

             yer alır.

             KSS kuruluş yeri inceleme çalışmalarında kamu ve özel kurum ve kuruluşların sorumluluğu    

             MADDE 7 – (1) KSS kuruluş yeri alan önerilerinde, yerin kredi açısından uygunluk incelemesi Bakanlık tarafından yapılır. İnceleme yapılacak KSS kuruluş yeri hakkında ihtiyaç duyulan bilgi, belge ve haritalar, Bakanlığın başvurusu üzerine ilgili kamu veya özel kurum ve kuruluşlar tarafından gönderilir.

             (2) Temin edilecek her türlü doküman, belge gibi ilgili tüm masraflar KSS’ce karşılanır.

             KSS kuruluş yeri inceleme raporu      

             MADDE 8 – (1) Bu rapor kapsamında;  

             a) KSS kuruluş yeri için en fazla A3 kağıt büyüklüğündeki 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üzerine, kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufu altındaki alanlar ile plan, proje ve yatırımlar işlenerek eşik analizi haritası oluşturulur. 

             b) KSS kuruluş yeri, aşağıda belirtilen başlıklar çerçevesinde belirlenir. 

             1) İncelenen alanın büyüklüğü, mevkii ve idari durumu,         

             2) Yerleşim merkezinin özellikleri ve incelenen alanın yerleşime göre konumu, 

             3) Yerleşim alanının içinde ya da çevresinde planlı KSS alanlarının mevcut olup olmadığı ve doluluk oranları,

             4) İncelenen alanın karayolu, havaalanı, liman ve demiryolu ulaşım bağlantıları,

             5) Mülkiyet durumu,               

             6) Mevcut arazi kullanım durumu,

             7) Çevresindeki alanların mevcut ve planlama durumu,

             8) Eğimi ve yönü,

             9) Bulunduğu deprem kuşağı,

             10) Su ihtiyacının nereden sağlanabileceği,

             11) Enerji ihtiyacının nereden sağlanabileceği,

             12) Atıksu ve yağmur suyu deşarj ortamı,

             13) Hakim rüzgar yönü,           

             14) Gelişme ve genişleme olanağının bulunup bulunmadığı,

             15) Çevresinde konut yerleşimine imkan olup olmadığı,

             16) Varsa Özel Çevre Koruma Bölgeleri, sit alanları, milli parklar, sulak alanlar, doğal anıtlar gibi koruma alanları ile uluslararası sözleşmeler gereği korunması gereken alanlara göre konumu,

             17) Drenaj durumu,

             18) Taşkına maruz kalma durumu,

             19) Önceden belirlenmiş bir jeolojik probleminin olup olmadığı,

             20) Varsa yeraltı ve yüzeysel içme ve kullanma suyu kaynaklarına göre konumu,

             21) Varsa katı atık depolama alanlarına göre konumu,

             22) Su ürünleri üreme ve istihsal sahalarına olan konumu,

             23) Doğal kaynak potansiyeli,

             24) İçme suyu temin edilen havzalara göre konumu,

             25) Tarım İl Müdürlüğünün görüşü.

             (2) Hiçbir kurum ve kuruluşun yatırım ve proje alanına girmeyen, özel kanunlarla kısıtlılığı bulunmayan, eğim bakımından ve jeolojik açıdan yapılaşmaya elverişli olan alanlar, Bakanlık tarafından KSS kurulabilecek uygun alanlar olarak kadastral pafta üzerinde belirlenir ve uygunluk sırasına göre gerekçeleri ile birlikte raporun sonucunda belirtilir. 

             KSS kuruluş yerinin uygun görülmesi  

             MADDE 9 – (1) Raporda kredi açısından uygun görülen KSS kuruluş yeri;

             a) İlgili kurumca onaylı imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun hazırlanmasını,

             b) İhtisas KSS söz konusu ise; “Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi değildir”, “Çevresel Etki Değerlendirmesi gerekli değildir” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu” kararı alınmasını,

             c) Seçilen arazi içerisinde mera vasfında parsel olması durumunda, ilgili kuruma yapılacak başvuru ile vasıf değişikliğinin yapılarak hazine adına tescil edilmesini, 

             ç) Seçilen arazi içerisinde devletin hüküm ve tasarrufunda tescil harici yerler bulunması halinde hazine adına tescilinin yapılmasını

             müteakip, Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü, ruhsat makamı ve KSS’ye bildirilir.

             (2) KSS kuruluş yeri, imar planlarının ruhsat makamı tarafından onaylanarak planların yürürlüğe girmesini takiben kesinleşir.

             Uygulama projelerinin vize edilmesi

             MADDE 10 – (1) KSS inşaatlarının Bakanlıkça kredilendirilebilmesi için uygulama projelerinin vize edilmesi gerekir.

             (2) Bakanlıkça vize işleminin yapılabilmesi için; aşağıdaki belgelerden (a) bendinde yer alanlar bir takım, (b) bendinde yer alanlar dört takım halinde KSS’ce Bakanlığa gönderilir. 

             a) Tapu senedi ve parselasyon planı,

             b) Ruhsat makamınca veya konu ile ilgili yetkili idarelerce onaylı;  

             1) Plankote, 

             2) Parsel bazında jeolojik ve jeoteknik etüt raporu,

             3) Subasman kotlu plan,

             4) Genel yerleşim planı,

             5) Mimari, statik, mekanik, elektrik tesisat gibi uygulama projeleri, hesap ve detayları,

             6) Kazı plan ve kesitleri,

             7) Zemin ve temel etüdü raporu,

             8) Yol, atıksu, içme ve kullanma suyu, yağmursuyu projeleri ve hesap tabloları,

             9) Yüksek Gerilim-Alçak Gerilim elektrik şebeke projeleri,  

             10) Haberleşme projeleri.

             (3) Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda, ikinci fıkranın (b) bendinde sıralanan belgeler vize edilerek, iki takımı KSS’ye gönderilir.

             (4) Bağımsız bir işyeri yapı inşaat alanı; kalkınmada öncelikli yörelerde 2100 metrekare, ihtisas KSS ve diğer illerde 3500 metrekareden fazla olamaz.   

             Keşif özetleri 

             MADDE 11 – (1) Bakanlık kredi desteği sağlanacak KSS inşaatlarına ait keşif özetleri, Bakanlıkça vize edilen uygulama projeleri esas alınarak,  proje müellifi tarafından hazırlanıp KSS’ce imzalandıktan sonra onaylanmak üzere, Bakanlığa sunulur.

             (2) Bakanlıkça yapılan inceleme sonucu, varsa eksiklerinin tamamlatılmasını müteakip, onaylanan iki takım keşif özeti KSS’ye gönderilir. 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yatırım Programı Teklifi, Değerlendirmesi ve Uygulaması

             Yeni proje teklifi 

             MADDE 12 – (1) KSS inşaatlarının kredilendirilmesine ilişkin taleplerin, Bakanlık yatırım programı teklifi kapsamına alınabilmesi için;

             a) Talep edilen yerde bulunan Bakanlık kredisi ile yapılmış mevcut KSS işyerlerinin              yüzde seksenbeşinde amacına uygun faaliyette bulunulması,

             b) Uygulama projelerinin Bakanlıkça vize edilmesi,

             c) KSS’ce hazırlanan Bilgilendirme Raporunun bulunması

             gerekmektedir. 

             (2) Yeni İhtisas KSS için, mevcut İhtisas KSS’ler de birinci fıkranın (a) bendindeki oran aranır.

             (3) Bu kriterleri taşıyan projeler, Bakanlıkça yılı yatırım programı teklifi kapsamında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderilir.

             (4) Bakanlık kredisi kullanmadan, kendi imkanları ile inşaatlarını devam ettiren KSS’lere, inşaat seviyesine göre Bakanlıkça belirlenecek koşullara uymak şartıyla, projenin tamamlanması için kredi kullandırılabilir. 

             Değerlendirme 

             MADDE 13 – (1) Yılı yatırım programında, toplulaştırılmış halde sayısal olarak yer alan yeni KSS projeleri; Bakanlar Kurulunun yılı programında belirlenen politika ve öncelikleri dikkate alınarak, yılı yatırım programı teklifi içerisinden, Komisyon marifetiyle seçilir. Yatırım programına alınacak yeni proje sayısının teklif edilen sayı ile eşit olması halinde Komisyon toplanmaz.

             Yatırım programına alınma

             MADDE 14 – (1) Komisyonca belirlenen KSS’ler; Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde, yılı yatırım programına yeni proje olarak alınır. 

             Yatırım programının uygulanması

             MADDE 15 – (1) Yatırım Programında yer almasına rağmen geçerli mazereti olmaksızın inşaat ihalesi aşamasına gelemeyen KSS’ler, üçüncü yılın sonunda Komisyon tarafından yapılan değerlendirme ile yatırım programından çıkartılır.

             (2) Yatırım programında yer alan;

             a) Program yılı içinde tamamlanarak ekonomiye kazandırılabilecek,

             b) İnşaat ihalesi yapılmış ve fiziki gerçekleşme oranı daha yüksek olan,

             c) Başlanmış bulunan diğer projelerle bağlantılı veya eş zamanlı olarak yürütülmesi ve tamamlanması gereken,

             ç) Program yılı içerisinde inşaat ihalesi yapılacak olan,

             d) Afet hasarlarının telafisine yönelik,

             e) AB’ye üyelik yönünde ortaya konulan politika ve önceliklerin hayata geçirilmesi için sürdürülen çalışmaların gerektirdiği

             projelere, ödenek tahsisinde sırasıyla öncelik verilir.

             (3) Yılı yatırım programında yer alan projelerden, inşaat aşamasına gelemeyen, ancak muhafazasında yarar görülen projelere, minimum düzeyde ödenek tahsis edilir.  

             (4) Yıl içerisinde projelerin ilerleme hızlarına göre, Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde projeler arası ödenek aktarması yapılır veya Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığından ek ödenek talebinde bulunulur. 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İhale, Yapım Usul ve Esasları

             İhale esasları  

             MADDE 16 – (1) Yılı yatırım programına göre ödenek tahsis edilen KSS’lerin inşaatlarına ait ihaleler, Bakanlığın belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkta gerçekleştirilir.

             (2) KSS inşaatlarının ihale yöntemiyle yaptırılmasına, ihale sonucu oluşan fiyat üzerinden kazanan yüklenici ile sözleşme imzalanmasına ve konu ile ilgili KSS yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin, genel kurul kararı alınır. Genel kurul kararı ve buna istinaden alınan yönetim kurulu kararının ve Bakanlıkça onaylı keşif özetinin KSS’ce yazı ekinde Bakanlığa gönderilmesi ile ihale süreci başlar.

             İhale usulleri   

             MADDE 17 – (1) İhalelerin, ilan edilerek kapalı teklif usulü ile yapılması esastır. Ancak; küçük kapsamlı ikmal inşaatı ve inşaatlara ait malzeme alımı ihaleleri, Bakanlıktan izin alınmak koşuluyla, belli isteklilerden kapalı teklif alınmak sureti ile yapılır.

             İhale dosyasının hazırlanması

             MADDE 18 – (1) İhale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten ihale şartnamesi, sözleşme tasarısı, teknik şartnameler Bakanlık tarafından tespit edilecek kriterlere göre, KSS tarafından hazırlanarak ihale dosyası oluşturulur.

             (2) Bu dosyada işin niteliğine göre yer alacak özel ve teknik şartların yanı sıra aşağıdaki bilgilerin de bulunması zorunludur.

             a) KSS’nin adı, adresi, telefon ve faks numaraları,

             b) İşin adı, niteliği, nevi ve miktarı,

             c) İşin yapılma yeri, teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları,

             ç) İhalenin yeri, tarihi ve saati,

             d) Keşif bedeli, geçici teminatın miktarı ve şartları ile kesin teminata ait şartlar,

             e) İhale usulü, teklif alma şekli, teklifin teslim tarihi ve yeri,

             f) İhaleye katılamayacak olanlar,

             g) İhale dışı bırakılma nedenleri,

             ğ) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri,

             h) Tekliflerin hazırlanması, verilmesi, dış zarf açılması, iç zarf açılması ile ilgili esaslar,

             ı) Tekliflerin geçerlilik süresi,

             i) İşe başlama ve iş bitirme tarihleri, gecikme halinde alınacak cezalar,

             j) İhaleyi yapıp yapmamakta, ertelemekte veya iptal etmekte idarenin serbest olduğu,

             k) Ödeme yeri, şartları ve süresi ile avans verilip verilmeyeceği ile ilgili şartlar ve miktarı,

             l) Sözleşme konusu işlerin malzeme veya birim fiyatlardaki değişiklikler nedeniyle eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği,

             m) Süre uzatımı verilecek haller ve şartları,

             n) Vergi resim ve harçların kim tarafından ödeneceği,

             o) İş ve işyeri sigortalanmasına ilişkin şartlar,

             ö) İhale kararının kesinleştirilmesi ve sözleşmenin imzalanma süreci,

             p) İhtilafların çözüm şekli.

             İhalenin ilanı ve ihale dosyasının verilmesi

             MADDE 19 – (1) İhale konusu işler, Resmî Gazete ile mahalli gazetelerde ikişer defa yayınlanmak suretiyle ilan edilir. Gazete ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arası onbeş günden, son ilan ile ihale günü arası beş günden az olamaz. İhale ayrıca Bakanlık internet sayfasında da duyurulur.

             (2) İhale dosyasının bedelli veya bedelsiz verileceği, bedelli verilecekse satış bedeli ile temin edileceği yer, ihale ilanında belirtilir.

             İlanda bulunması zorunlu hususlar

             MADDE 20 – (1) İhale ilanında aşağıdaki bilgilerin bulunması zorunludur.

             a) KSS’nin adı, adresi, telefon ve faks numaraları,

             b) İhale konusu olan işin adı, niteliği, yeri ve keşif bedeli,

             c) İhale dosyası ve eklerinin nereden ve hangi şartlarla alınacağı,

             ç) İhalenin yeri, tarihi ve saati,

             d) İhalenin usulü ve teklif alma şekli,

             e) Geçici teminat miktarı,

             f) İsteklilerde aranan şartlar, belgeler ve yeterlilik kriterleri,

             g) Tekliflerin hangi tarih ve saate kadar nereye verileceği.

             Teminat ve teminat olarak kabul edilen değerler

             MADDE 21 – (1) İsteklilerden, ihale konusu işin keşif bedelinin yüzde yedisinden aşağı olmamak üzere geçici teminat, ihale bedelinin yüzde ondördünden az olmamak üzere kesin teminat alınır.

             (2) Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda sayılmıştır.

             a) Tedavüldeki Türk Parası,

             b) Bankalar tarafından verilen teminat mektupları,

             c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

             (3) Teminat mektupları dışındaki teminatlar, KSS tarafından belirlenecek banka şubelerine yatırılır ve makbuzları ihale dosyasına konur.

             İhale komisyonu

             MADDE 22 – (1) İhale komisyonu, biri Komisyon Başkanı olmak üzere beş Bakanlık personeli ve KSS’yitemsilen iki üyeden oluşturulur.

             (2) İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır ve salt çoğunlukla karar alır. Kararlarda çekimser oy kullanılmaz. Karara katılmayan üye, katılmama gerekçesini belirtir. Alınan kararlar, tutanağa bağlanır.

             (3) Yeterlik ve ihale aynı komisyonca yapılır.

             Tekliflerin hazırlanması, sunulması ve değerlendirilmesi

             MADDE 23 – (1) Kapalı zarf içerisinde, teklif mektubunu içeren iç zarf da dahil olmak üzere, ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler, bir zarfa konur. Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak kapalı zarf içerisinde sunulur. Teklifler, ihale dosyasında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında teslim edilir, belirtilen saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir.

             (2) İhale komisyonunca teklif zarfları alınış sırasına göre incelenir. Dış zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılarak katılımcı firmaların isimleri okunur. İsteklilerin teklif mektubunu içeren iç zarfları, yeterlik sonucunda değerlendirilmek üzere açılmadan ayrılır. İsteklilerin dış zarf belgeleri ihale komisyonunca değerlendirilmek üzere, yeterlik sonuçlarının açıklanacağı ve teklif mektuplarının açılacağı gün ve saat belirtilerek oturum isteklilere kapatılır.

             (3) İsteklilerin dış zarf belgeleri ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan ekleri, ihale komisyonunca değerlendirilerek, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve ihale dosyasında belirtilen şartlara uygun olup, olmadığı incelenir.

             (4) İlk oturumda tespit edilen gün ve saatte, isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde, ihale komisyonunca yapılan dış zarf inceleme sonuçları, yeterlik alamayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılma nedenleri, gerekçeleri ile birlikte açıklanır. Değerlendirme dışı bırakılan isteklilere ait teklif mektubunu içeren iç zarfları açılmadan iade edilir. İhale Komisyonunca dış zarf belgelerinin tamam olduğu tespit edilerek, yeterli bulunan isteklilere ait teklif mektubunu içeren iç zarfları sıra ile açılarak, istekliler ile teklif ettikleri indirim oranları açıklanır.

             Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi

             MADDE 24 – (1) İhalede, yapılan değerlendirmeler sonucunda tespit edilen geçerli teklifler içerisinden, en yüksek indirim oranı veya en düşük teklif bedeli, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenir. Birden fazla istekli tarafından, aynı indirim oranının veya teklif bedelinin verildiği ve bunların ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğunun anlaşıldığı durumlarda, iş deneyim belgeleri, fiyat dışındaki unsur olarak değerlendirilmek suretiyle, ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir.

             İhalenin yapılıp yapılmaması

             MADDE 25 – (1) İhale Komisyonu, ihale dosyası esasları dahilinde isteklileri değerlendirir. İhale komisyonu kararı üzerine, KSS ve/veya Bakanlık verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. Bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girilmez.

             İhalenin sonuçlandırılması ve sözleşme düzenlenmesi

             MADDE 26 – (1) İhale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. İhale komisyonu, bu esaslar doğrultusunda gerekçeli kararını belirleyerek onaya sunar. İhale kararı, karar tarihini izleyen en geç yirmibir takvim günü içinde onaylanır veya gerekçesi açıkça belirtilmek suretiyle iptal edilir.

             (2) İhale sonucu, ihale kararının onaylandığı günü izleyen en geç on takvim günü içinde, ihale üzerinde bırakılana veya vekiline, imzası alınmak veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci takvim günü, kararın tebliğ tarihi sayılır.

             (3) İhale kararı kendisine bildirilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin, bildirimi izleyen günden itibaren on takvim günü içinde, ihale dosyasında belirtilen oranda, sözleşmeye kaydolunacak kesin teminatı vererek, noter kanalıyla sözleşme imzalaması şarttır. Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur, geçici teminat gelir kaydedilir ve istekli, Bakanlık kredisi ile yapılacak işlere ait ihalelere iki  yıl süre ile katılamaz.

             (4) İhalenin sonuçlandırılmasından sonra, yeterli bir gerekçesi olmadan usulüne uygun olarak yüklenici ile sözleşme imzalamayan KSS’ler yatırım programından çıkarılır.

             (5) İhalenin sonuçlanmasını müteakip, KSS ile yüklenici arasında noterden düzenlenecek beş adet sözleşme dosyasından, iki adedi Bakanlığa gönderilir.

             (6) Yönetmelikte ve ihale dosyasında yer almayan diğer hususlar için, kamu ihale mevzuatının ilgili maddeleri kıyasen uygulanır.

             KSS inşaatlarının krediye esas olmak üzere kontrol edilme ve vize işlemleri

             MADDE 27 – (1) KSS ve yüklenici arasında imzalanan, sözleşme dosyası esaslarına göre gerçekleştirilen imalat ve ihzaratlar karşılığı olarak, KSS’nin sorumlu kontrol teşkilatı tarafından hazırlanacak hakediş raporları, KSS’ce onaylandıktan sonra, Bakanlık tarafından veya uygun göreceği mercilerce kredilendirilme açısından vize edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Katılma Payı, Kredilendirme, Kredi Talepleri,

Geri Ödeme Esasları ve Bakanlığın Denetimi

             Kredinin kaynağı

             MADDE 28 – (1) Kredinin kaynağı, KSS inşaatlarının yapımı için Bakanlık bütçesinde yer alan ödeneklerden oluşur.

             Kredi teminatı

             MADDE 29 – (1) KSS’ler, Bakanlık tarafından verilen tahsis talimatına göre hazırlanan tip borç taahhütnamesini, notere onaylattıktan sonra bankaya verirler. Borç taahhütnamesinin, bankaya intikalinden sonra kredi kullanılabilir.

             (2) Kredinin güvencesini oluşturacak arsa ve arazilerin, detaylı bir dökümü bankaya onaylı listelerle bildirilir. Banka listelerde belirtilen arsa ve araziler üzerine, Bakanlık adına birinci derece ve birinci sırada kredinin yüzde kırk  fazlası kadar gayrimenkul ipoteği tesis ederek gerekli teminatı oluşturur. Söz konusu arsa üzerine yapılacak her türlü inşaat, ipotek kapsamına dahil edilir.

             Katılma payı

             MADDE 30 – (1) Katılma payı, kredilendirilme açısından vize edilen hakediş bedelinin, Bakanlık hissesi dışındaki KSS’ce ödenmesi gereken kısmıdır.

             (2) Katılma payının, KSS tarafından Bankaya yatırılmasını müteakip, hakediş tutarının Bakanlık hissesi, fiili olarak kredilendirilir. 

             Kredi kullanım esasları 

             MADDE 31 – (1) Krediler, KSS inşaatı yapmak amacıyla tahsis edildiğinden, tahakkuk edecek hakedişbedelleri; amacı dışında kullanılamaz, başka kişi ve kuruluşlara devredilemez, temlik edilemez, haczedilemez. Bu hükümlere uyulmaması halinde, kredilendirilme durdurularak, ödenen meblağlar KSS’ye faiz tahakkuk ettirilmek suretiyle, Bakanlık gelir hesabına iade edilir.

             (2) Bakanlık kredisi KSS aracılığı ile kullandırılır. Ferdi kredi kullandırılmaz.

             (3) Krediye mahsuben hiçbir şekilde avans verilmez.

             (4) Bakanlık, kredi ödeme şekil ve şartlarını mevzuat çerçevesinde tekrar gözden geçirmeye, gerektiği zaman değişiklik yapmaya, ek şart koymaya yetkilidir.

             Kredinin geri dönüşü ve erteleme      

             MADDE 32 – (1) KSS’ye kullandırılan kredinin tamamı, inşaatın tamamlandığının Bakanlıkça tespit edildiği tarihten iki yıl sonra, faizi ile birlikte itfaya bağlanır.

              (2) Borçludan, kredi taksitleri vadesinde tahsil edilir. Taksitlerin herhangi birinin, vadesinde ödenmemesi veya borç taahhütnamesi hükümlerine uyulmaması halinde, borcun tamamı muacceliyet kazanır. Bu tarihten itibaren, borç bakiyesinin tamamının tahsiline gidilir.

             (3) Bakanlıkça uygun görülmesi halinde, borçlarını ödeyememiş veya ödeyemeyecek durumda bulunan KSS’lerin, yıllık anapara ve faiz taksitleri; müteakip taksitlere eşit olarak ilave edilmek ve cari oran üzerinden faiz uygulanmak suretiyle, doğal afetler, kısmi ve genel seferberlik hali hariç olmak üzere, en fazla dört yıl ve sekiz taksit olmak üzere ertelenebilir. Ancak son itfa tarihi hiçbir şekilde değiştirilemez.

             Bakanlığın denetimi  

             MADDE 33 – (1) Bakanlık, kendi veya uygun göreceği merciler marifetiyle KSS’leri, kredi işlemleriyle ilgili olarak dilediği zaman denetler, düzeltilmesi gerekli görülen hususların tespiti halinde gerekli tedbirleri alır. KSS, Bakanlık talimatlarını yerine getirmekle yükümlüdür.

ALTINCI BÖLÜM

Son Hükümler

             Yürürlük

             MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

             Yürütme

             MADDE 35 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

 

Koopreatifler KAnunu

KOOPERATİFLER KANUNU (1)(2)

 

         Kabul Numarası                 : 1163

            Kabul Tarihi                       : 24/4/1969

            Yayımlandığı R.Gazete    : Tarih : 10/5/1969   Sayı : 13195

            Yayımlandığı Düstur         : Tertip : 5   Cilt : 8   Sayfa : 1955

                                                                         

                                                          

 

                                                            BİRİNCİ BÖLÜM

                                                        Kooperatif ve Kuruluşu

  1. A) Tarif:

            Madde 1 –(Değişik: 21/4/2004 – 5146/ 1 md.)

            Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir.

  1. B) Kuruluş, muteberlik şartları, isim kullanma yetkisi :

            Madde 2 – Bir kooperatif en az 7 ortak tarafından imzalanacak ana sözleşme ile kurulur. Ana sözleşmedeki imzaların noterce onaylanması gerekir.

            Yapı kooperatifleri ile konusuna taşınmaz mal temliki dahil bulunan diğer kooperatiflerin anasözleşmelerinde ortaklara taşınmaz mal temlik edileceği hakkındaki taahhütler başka bir resmi şekil aranmaksızın muteberdir.

            Sermaye miktarı sınırlandırılarak kooperatif kurulamaz. Kooperatif adını ancak bu kanuna göre kurulmuş teşekküller kullanabilir.

            (Ek: 6/10/1988 - 3476/1 md.) Kooperatifler ve üst kuruluşlarının unvanlarında, kamu kurum ve kuruluşlarının isimlerine yer verilemez.

  1. C) İzin verme, tescil ve ilan:

            Madde 3 – Ana sözleşme, Ticaret Bakanlığına verilir. Bakanlığın kuruluşa izin vermesi halinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan olunur. Tescil ve ilan olunacak hususlar şunlardır:

  1. Ana sözleşme tarihi,
  2. Kooperatifin amacı, konusu ve varsa süresi,

——————————

(1)13/12/1983 tarih ve 183 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 50 nci maddesi hükmü gereğince anılan maddede sayılan kooperatiflerle ilgili olarak Ticaret Bakanlığına ve Bakanına verilmiş olan görev ve yetkiler Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığına ve Bakanına devrolunmuştur.

(2) 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 18 inci maddesiyle, bu Kanunda 5957 sayılı Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda mezkur kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

 

 

 

  1. Kooperatifin unvanı ve merkezi,
  2. Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri,
  3. Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu,
  4. Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler,
  5. Kooperatifin ne suretle temsil olunacağı ve denetleneceği,
  6. Yönetim Kurulu üyeleriyle kooperatifi temsile yetkili kimselerin ad ve soyadları,
  7. Kooperatifin yapacağı ilanların şekli ve anasözleşmede de bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının pay sahiplerine ne suretle bildirileceği,
  8. Kooperatifin şubeleri: Kooperatifler, lüzum gördükleri takdirde memleket içinde ve dışında şubeler açabilirler. Şubeler, merkezin sicil kaydına atıf yapılmak suretiyle bulundukları yer ticaret siciline tescil olunurlar.

             Ticaret Bakanlığı, ana sözleşmelerin, kanunun ihtiyari hükümlerinden ayrıldığını ileri sürerek kooperatifleri kuruluşuna izin vermekten kaçınamaz.

             Anasözleşmenin değişiklikleri de kuruluştaki usullere bağlıdır.

  1. D) Anasözleşmeye konacak hükümler:

             I – Mecburi hükümler:

             Madde 4 – Kooperatif anasözleşmesinde aşağıdaki hususlara ait hükümlerin yer olması gerektir.

  1. Kooperatifin adı ve merkezi,
  2. Kooperatifin amacı ve çalışma konuları,
  3. Ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hal ve şartlar,
  4. Ortakların pay tutarı ve kooperatif sermayesinin ödenme şekli, nakdi sermayenin en az 1/4 nün peşin ödenmesi,
  5. Ortakların ayni sermaye koyup koymıyacakları,
  6. Kooperatiflerin yükümlerinden dolayı ortakların sorumluluk durumu ve derecesi,
  7. Kooperatifin yönetici ve denetleyici organlarının görev ve yetki ve sorumlulukları ve seçim tarzları,
  8. Kooperatifin temsiline ait hükümler,
  9. Yıllık gelir gider farklarının, hesaplama ve kullanma şekilleri,

             10.Kurucuların adı, soyadı iş ve konut adresleri,

             II – İhtiyari hükümler:

             Madde 5 – Anasözleşme ayrıca aşağıdaki hususları da kapsıyabilir.

  1. Genel kurulun toplantısı, kararların alınması, oyların kullanılması hakkındaki hükümler;
  2. Kooperatifin çalışma şekline dair esaslar;
  3. Kooperatifin birliklerle olan münasebetleri;
  4. Kooperatifin diğer bir kooperatifle birleşmesine ait hükümler;
  5. Kooperatifin süresi.

             III – Yorumlayıcı hükümler:

             Madde 6 – 5 inci maddenin 1 ve 2 nci bentlerinde yazılı hususlar hakkında anasözleşmede hüküm olmadığı takdirde aşağıdaki hükümler uygulanır.

 

4573

 

  1. Genel kurul, kooperatifi temsile yetkililer tarafından imzalanan taahütlü mektuplarla veya mahalli gazete ile köylerde ise yazılı olarak imza karşılığı toplantıya çağrılır.
  2. Kooperatifin faaliyeti; kooperatifin amacı ve çalışma konusuyle sınırlıdır.
  3. E) Tüzel kişiliğin kazanılması ve sorumluluk:

             Madde 7 – Kooperatif ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. Tescilden önce kooperatif namına işlem yapanlar bunlardan şahsan ve zincirleme olarak sorumludur.

İKİNCİ BÖLÜM

Ortaklık Sıfatının Kazanılması ve Kaybedilmesi

  1. A) Ortaklığa girme şartları ve ek ödemeler:
  2. Ortaklığa girme şartları ve ortak sayısı:

             Madde 8 – (Değişik: 6/10/1988 - 3476/2 md.)

             Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar. Kooperatif, ortaklarına kendi varlığı dışında şahsi bir sorumluluk veya ek ödemeler yüklüyor ise ortak olmak isteği, bu yükümlerin yazılı olarak kabul edilmesi halinde değer taşır.

             Yönetim Kurulu; ortaklar ile ortak olmak için müracat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak zorundadır.

             Yapı kooperatiflerinde konut, işyeri ve ortak sayısı genel kurulca belirlenir. Yönetim Kurulu, genel kurulca kararlaştırılan sayının üzerinde ortak kaydedemez.

             II – Tüzel kişilerin ortaklığı:

             Madde 9 ––(Değişik: 21/4/2004 – 5146/ 2 md.)

             Kamu ve özel hukuk tüzel kişileri amaçları bakımından ilgilendikleri kooperatiflerin kuruluşlarına yardımcı olabilir, önderlik edebilir ve ortak olabilirler.

  1. B) Ortaklığın sona ermesi:

             I – Ortaklıktan çıkma serbestisi - tazminat:

             Madde 10 – Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak istiyen ortağın, muhik bir tazminat ödenmesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir.

             II – Ortaklıktan çıkmanın sınırlandırılması:

             Madde 11 – Kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, anasözleşme ile en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir.

             Haklı ve önemli sebeplerle bu süreden evvel çıkabileceği hususunda Anasözleşmeye hüküm konulabilir.

             Bir ortağın hiçbir suretle kooperatiften çıkamıyacağına dair bağlamalar hükümsüzdür.

             III – Bildirme süresi ve çıkma zamanı:

             Madde 12 – Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir.

             IV – Ortaklıktan çıkmayı kabulden kaçınma:

             Madde 13 – Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.

 

4574

 

             V – Ortağın ölümü ve ortaklığın devri:

             Madde 14 – Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer.

             Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir.

             (Değişik: 6/10/1988 - 3476/3 md.) Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder.

             VI – Görev veya hizmetin bitmesi, taşınmaz mal veya işletme karşılığı ortaklık:

             Madde 15 – Ortaklık sıfatı bir görev veya hizmetin yerine getirilmesine bağlı ise, bu görev veya hizmetin sona ermesi ile ortaklık sıfatı kalkar. Bu halde Anasözleşmeye hüküm konulmak suretiyle ortaklığın devamı sağlanabilir.

             Ortaklık sıfatının kazanılması, Anasözleşme ile  bir taşınmaz malın mülkiyetine bağlı hakların kullanılmasına veya bir teşebbüsün işletilmesine bağlanabilir. Bu gibi hallerde taşınmaz malın mülkiyetinin veya işletmenin üçüncü şahıslara devir veya temliki ile ortaklık sıfatının bir hak olarak yeni malike veya işletmeyi alana geçebileceğini anasözleşme hüküm altına alabilir. Taşınmaz mala ait bu şekil iktisabın üçüncü şahıslara karşı muteber olması tapu siciline bu yoldan meşruhat verilmesine bağlıdır.

  1. C) Ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz:

             Madde 16 – (Değişik birinci fıkra: 6/10/1988 -  3476/4 md.) Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.

             Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme,çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.

             Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği,çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.

             Üç aylık süre içinde,genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmiyen çıkarılma kararları kesinleşir.

             (Ek: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

  1. D) Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortaklarla hesaplaşma süresi ve yükümlülük:

             Madde 17 – Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır.

             Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

 

4575

 

            Çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen veya tamamen yoksun kalacağı hakkındaki şartlar hükümsüzdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ortakların Hak ve Ödevleri

  1. A) Ortaklık senedi:

             Madde 18 – Her ortağın üyelik haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu senede kooperatifin unvanı, sahibinin adı ve soyadı, iş ve konut adresi, kooperatife girdiği ve çıktığı tarihler yazılır.Bu hususlar, senet sahibi ile kooperatifi temsile yetkisi olan kimseler tarafından imzalanır. Ortağın yatırdığı veya çektiği paralar tarih sırasiyle kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatifin ödediği paralara ait ise ortak imza eder. İmzalı ortak senedi makbuz hükmündedir. Mezkür senet anasözleşmeyi ihtiva etmek şartiyle ortaklık cüzdanı şeklinde de düzenlenebilir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sadece beyyine vesikası hükmündedir.

  1. B) Ortaklık payları, şahsi alacaklılar: (1)

             Madde 19 – Kooperatife giren her şahıstan en az bir ortaklık payı alınması gerekir. Anasözleşme, en yüksek had tespit ederek bir ortak tarafından bu had dahilinde birden fazla pay alınmasına cevaz verebilir.

             (Değişik: 28/5/1998 - 4363/1 md.) Bir ortaklık payının değeri 100.000 liradır.Kooperatife giren ortaklar en çok 5 000 pay taahhüt edebilirler. Kooperatifler üst kuruluşuna iştirak edenler ise en az 50 pay taahhüt ederler.Ortaklık payının değeri Bakanlar Kurulu Kararı ile artırılabilir.

             (Değişik: 6/10/1988 - 3476/5 md.) Bir kaç pay bir ortaklık senedinde gösterilebilir. Senetle temsil edilmeyen paylar  (100.000).- lira itibar olunur.

             Her kooperatifin iştigal mevzuuna göre kredi talepleri bankalarca, müesseselerce veya şirketlerce öncelikle karşılanır.

             (Değişik: 6/10/1988 - 3476/5 md.) Tarımsal amaçlı kooperatiflerin yatırım faaliyetleri, ilgili bakanlıkça düzenlenen yönetmelik esasları dahilinde, bütçeden ayrılacak ödenekler yoluyla verilecek düşük faizli kredilerle desteklenir.

             Bir ortağın şahsi alacakları, ancak ortağa ait faiz ve gelir-gider farklarından hissesine düşen miktarı ve kooperatifin dağılmasında ona ödenecek payı haczettirebilirler.

  1. C) Ayni sermaye:

             Madde 20 – Ayn nevinden sermaye konması veya kooperatifin mevcut bir işletmeyi veya aynları devralması sözleşme ile kabul edilebilir.

  1. Değer biçme, bilirkişi:

             Madde 21 – Anasözleşmede aynların değeri tespit edilmemiş ise, bu tespit kurucular tarafından toplantıya çağrılacak ilk genel kurulda ortak adedinin 2/3 ünü temsil eden ortakların çoğunluğu ile seçilecek bilirkişi tarafından yapılır.

             Kuruluştan sonra girecek ortakların ayn nevinden sermaye koymaları halinde bu çağrı yönetim kurulu tarafından yapılır.

             Ortakların, 2/3 ünü birleşmesi mümkün olmıyan hallerde bilirkişinin seçimi sulh hukuk mahkemesinden istenir.

             Seçilen bilirkişi veya bilirkişiler tarafından verilen rapora karşı tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde mahalli sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilirler. Mahkemenin vereceği karar kesindir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

––––––––––––

(1) 14/7/2009 tarihli ve 2009/15233 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ; 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa tabi kooperatiflerde, bir ortaklık payının değerinin 100 (yüz) Türk Lirasına yükseltilmesi kararlaştırılmıştır.

 

 

4576

 

  1. Karar nisabı, raporların kabulü:

             Madde 22 – 21 inci madde gereğince atanan bilirkişi, gereken raporları düzenleyip verdikten sonra yapılacak genel kurul toplantısında, konu görüşülür. Çağrı mektuplarına bilirkişi raporunun bir örneği eklenir.

             Ortak sayısının en az yarısının asaleten ve temsilen toplantıda bulunması şartiyle bilirkişi raporları okunup incelendikten ve gereğinde ayn nevinden sermaye koyan kimselerin ve devralınacak işletmenin veya aynların sahibinin açıklamaları dinlendikten sonra değerlerinin aynen kabul veya reddine, yahut ilgililerin muvafakatiyle değerlendirilmesine çoğunlukla karar verilir.

             Ç) Hak ve vecibelerde eşitlik:

             Madde 23 – Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler.

  1. Bilgi edinmek hakkı, bilanço:

             Madde 24 – Yönetim Kurulunun gelir gider farklarının dağıtım şekli hakkındaki tekliflerini ihtiva eden yıllık çalışma raporu ile bilanço ve denetçilerin 66 ncı madde hükümlerine uygun olarak tanzim edecekleri rapor genel kurulun yıllık toplantısından en az 15 gün öncesinden itibaren bir yıl süre ile Kooperatif merkezinde ve varsa şubelerinde ortakların tetkikine amade tutulur.

             Talep eden ortaklara bilanço ve gelir gider farkı hesaplarının birer suretinin verilmesi mecburidir.

             Ortakların bilgi edinmek hakkı, anasözleşme veya kooperatif organlarından birinin karariyle bertaraf edilemez veya sınırlandırılamaz.

  1. Ticari defterler ve sır saklama hükümleri ve ceza:

             Madde 25 – Kooperatifin ticari defterleri ve haberleşme ile ilgili hususların tetkiki, genel kurulun açık bir müsaadesi veya yönetim kurulunun kararı ile mümkündür. İncelenmesine müsaade edilen defter ve vesikalardan öğrenilecek sırlar hariç olmak üzere, hiçbir ortak kooperatifin iş sırlarını öğrenmeye yetkili değildir. Her ortak ne suretle olursa olsun öğrenmiş olduğu kooperatife ait iş sırlarını, sonradan ortaklık hakkını kaybetmiş olsa dahi daima gizli tutmak zorundadır. Bu mecburiyete uymıyan ortak meydana gelecek zararlardan kooperatife karşı sorumlu olduğu gibi kooperatifin şikayeti üzerine herhangi bir zarar umulmasa dahi bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. (1)

  1. Genel kurul toplantılarına katılma hakkı:

             Madde 26 – (Değişik: 6/10/1988 - 3476/6 md.)

             Üç ay evvel ortak olmayanlar hariç her ortak genel kurula katılma hakkına sahiptir. Yapı kooperatiflerinde genel kurul toplantılarına katılmak için bu şart aranmaz.

  1. D) Ortakların ödev ve sorumlulukları:

             I – Süre ve ortaklığın yok olması:

             Madde 27 – Ortakların yüklendikleri paylar için ödiyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek  yükümlerini  yerine  getirmelerini  ister.  İlk  isteğe  uymıyan  ve  ikinci  istemeden  sonra  da bir

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

–––––––––––––

(1) 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 337 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “500 liradan 10000 liraya kadar ağır para cezasıyla veya her ikisiyle birlikte cezalandırılır.” ibaresi “adlî para cezası ile cezalandırılır.” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.


4577

 

ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez.

             II – Kooperatifin sorumluluğu:

             Madde 28 – Anasözleşmede aksine hüküm olmadıkça kooperatif, alacaklılarına karşı yalnız mamelekiyle sorumludur.

  1. Sınırsız sorumluluk:

             Madde 29 – Anasözleşme, kooperatifin varlığı borçlarını karşılamaya yetmediği hallerde, ortaklarının da şahsan ve sınırsız olarak sorumlu tutulacaklarını hüküm altına alabilir. Bu takdirde alacaklılar kooperatifin iflası veya diğer sebeplerle dağılması halinde alacaklarını tamamen sağlıyamazlarsa, kooperatifin borçlarından dolayı, kooperatif ortakları zincirleme ve bütün varlıklariyle sorumlu olurlar.

  1. Sınırlı sorumluluk:

             Madde 30 – Anasözleşmeye, kooperatif borçları için her ortağın kendi payından fazla olarak şahsan ve belirli bir miktara kadar kooperatiften sonra sorumlu olacakları hususunda bir hüküm konabilir. Ortakların tek başına sorumlu olacakları miktar kooperatifteki paylarının tutarı ile orantılı olarak da gösterilebilir.

             İflasın sonuna kadar bu sorumluluk iflas idaresi tarafından ileri sürülür.

  1. Ek ödeme yüklemi:

             Madde 31 – Anasözleşme, ortakları ek ödemelerle yükümlendirebilir. Ancak, ek ödemelerin yalnız bilanço açıklarını kapatmada kullanılması şarttır. Ek ödeme yükleme sınırsız olabileceği gibi belirli miktarlarla veya iş hacmi ile veya paylarla orantılı olarak sınırlandırılabilir.

             Kooperatifin iflası halinde ek ödemeleri isteme hakkı iflas idaresinindir.

  1. Caiz olmıyan sınırlama:

             Madde 32 – Sorumluluğu belirli bir zamana bırakan veya bazı ortak grublarına yükleyen anasözleşme hükümleri muteber değildir.

  1. İflas halinde usul:

             Madde 33 – Ortakları şahsan sorumlu bulunan veya ek ödemelerle yükümlü olan bir kooperatifin iflası halinde, iflas idaresi sıra cetvelini düzenlemekle beraber ortaklardan her birinin payına düşen borcun ödenmesini kendilerinden ister.

             Tahsil olunamıyan meblağlar diğer ortaklar arasında bölüşülür. Aktif bakiyesi pay cetvellerinin kesin olarak tespiti üzerine geri verilir. Ortakların birbirlerine rücu hakları saklıdır. Ortakların geçici olarak tespit olunan borçlariyle pay cetveli aleyhine İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre itiraz hakları vardır.

  1. Sorumluluk hükümlerinin değiştirilmesi:

             Madde 34 – Ortakların sorumluluğu ve ek ödemeler yükümleri ile ilgili değiştirmeler ancak anasözleşmenin tadili ile mümkündür.Sorumluluk ve ek ödeme yükümleri konulması veya bunların artırılması,bu husustaki kararın tescili ile kooperatifin bütün alacakları lehine hüküm ifade eder. Sorumluluğun azaltılması hakkındaki kararlar, tescilden evvel doğmuş borçları kapsamaz.

  1. Kooperatife yeni giren ortakların sorumluluğu:

             Madde 35 – Ortakları şahsan sorumlu, veya ek ödemelerle yükümlü bir kooperatifte, durumunu bilerek yeni giren kimse, girişinden önce doğmuş olan borçlardan diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Buna aykırı mukavele hükümleriyle ortaklar arasındaki anlaşmalar üçüncü şahıslar hakkında hüküm ifade etmez.

 

4578

 

  1. Bir ortağın ayrılmasından veya kooperatifin dağılmasından sonra sorumluluk:

             Madde 36 – Sınırsız veya sınırlı sorumlu bir ortak ölür veya diğer bir sebeple kooperatiften ayrılışının kesinleştiği tarihten başlıyarak bir yıl veya anasözleşme ile tespit olunan daha uzun bir süre içinde kooperatif iflas ettiği takdirde, ayrılmasından önce doğmuş olan borçlar için ortak sorumluluktan kurtulamaz.

             Aynı şartlar altında veya aynı süre içinde ek ödeme yükümü de mevcut olmakta devam eder.

             Bir kooperatif dağılırsa, dağılmanın Ticaret Siciline tescilinden başlıyarak bir yıl veya anasözleşmede tespit olunan daha uzun bir süre içinde kooperatifin iflasının açılmasına karar verilmesi halinde ortaklar aynı şekilde ek ödemelerle birlikte sorumludurlar.

  1. Sorumlulukta zamanaşımı:

             Madde 37 – Alacaklıların, ortakların şahsi sorumluluklarından doğan isteme hakları, daha önce kanuni bir hüküm gereğince düşmedikçe iflas işlemlerinin sona ermesinden başlıyarak daha bir yıl süre ile alacaklılardan her biri tarafından ileri sürülebilir.

             Ortakların birbirine olan rücu hakları da bu hakka vücut veren ödemenin yapıldığı andan başlamak üzere bir yıl içinde zamanaşımına uğrar.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kooperatif Hesapları

 

  1. A) Gelir gider farkları, bölünmesi ve paylara faiz verilmesi:

             Madde 38 – Anasözleşmede aksine hüküm bulunmadığı takdirde ortaklarla yapılan muamelelerden bir yıllık faaliyet sonunda elde edilen hasılanın tamamı gelir gider farkı olarak kooperatifin yedek akçelerine eklenir.

             Gelir gider farkının ortaklar arasında bölüşülmesi öngörülmüş ise bu bölünme ortakların muameleleri oranında yapılır.

             (Değişik: 6/10/1988 - 3476/7 md.) Gelir-gider farkının en az % 50'si ortaklara dağıtıldıktan sonra, ortakların sermaye paylarına genel kurul kararı ile Devlet Tahvillerine verilen en yüksek faiz haddini geçmemek üzere faiz ödenebileceği anasözleşme ile hükme bağlanabilir.

             (Değişik: 6/10/1988 - 3476/7 md.) Ortak dışı işlemlerden elde edilen hasılanın ortaklara sermaye payları oranında dağıtılabileceği anasözleşmede hükme bağlanabilir. Dağıtılmadığı takdirde, bunlar kooperatifin gelişmesine yarayacak işlerde kullanılmak üzere özel bir fonda toplanır.                               

             Bir yıllık faaliyet neticeleri menfi olduğu takdirde açık, yedek akçelerden ve bunların kafi gelmemesi halinde ek ödemelerle veya ortak sermaye paylariyle karşılanır.

             Menfi neticeler ortadan kaldırılmadıkça gelir gider farkı ve faiz dağıtımı yapılamaz.

  1. B) Yedek akçe ayırımı:

             Madde 39 – (Değişik birinci fıkra: 6/10/1988 - 3476/8 md.) Gelir-gider farkının en az % 10'u yedek akçeye, kooperatif üst kuruluşlarında ise buna ilaveten en az % 5'i fevkalade yedek akçeye ayrılmadıkça ortaklara dağıtım yapılmaz.

             Yedek akçelerin ortaklara dağıtılacağına dair anasözleşmeye konacak hükümler muteber değildir.

  1. C) Ortak ve personel için yardım fonları:

             Madde 40 – Anasözleşme gerek kooperatifin memurları ile işçileri, gerekse kooperatifin ortakları için yardım kuruluşları vücuda getirmek ve bunları işletmek amacı ile yardım fonları kurulmasını hüküm altına alabilir.

 

4579

 

             Yardım amacı için ayrılan kıymetler belirli ise, bunlar kooperatifin mamelekinden ayrılarak tahsis edildiği amaçlar için kullanılmak üzere özel bir hesaba alınır.

  1. D) Gelir gider farkından ilk ayrılacak fonlar:

             Madde 41 – Bölünecek gelir gider farkından ilk önce yedek akçe ile kanun veya anasözleşme gereğince kurulan diğer fonlara yatırılacak paralar ayrılır.

             Yedek akçelerin ve özel fonların kullanılış şekil ve şartları anasözleşmede gösterilir.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kooperatif Organları

 

  1. A) Genel kurul:

             I – Yetki:

             Madde 42 – Genel Kurul bütün ortakları temsil eden en yetkili organdır.

             Genel Kurul, aşağıdaki yetkilerini devir ve terk edemez.

  1. Anasözleşmeyi değiştirmek,
  2. Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek,
  3. İşletme hesabiyle bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,
  4. Yönetim ve denetçiler kurullarını ibra etmek,
  5. Kanun veya anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek.
  6. (Ek: 6/10/1988 - 3476/9 md.) Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek.
  7. (Ek: 6/10/1988 - 3476/9 md.) İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek.
  8. (Ek: 6/10/1988 - 3476/9 md.) Yapı kooperatiflerinde; kooperatifin ortak sayısı ile yapılacak konut veya işyeri sayısını tesbit etmek.

             II – Çağrı:

  1. Çağrıya yetkisi olanlar:

             Madde 43 – (Değişik: 6/10/1988 - 3476/10 md.)

             Yönetim kurulu veya anasözleşme ile bu hususta yetkili kılınan diğer bir organ ve gerektiğinde denetçiler kurulu, ortağı olduğu üst birlik ve tasfiye memurları genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptirler. Ancak genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde ilgili bakanlık genel kurulur toplantıya çağırma yetkisine sahiptir.

  1. Ortakların isteği, bakanlıkların çağrısı, mahkemenin izni:

             Madde 44 – Dört ortaktan az olmamak kaydıyle ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine Genel Kurul toplantıya çağrılır.

             Yönetim Kurulu bu isteği en az on gün içinde yerine getirmediği takdirde, istek sahiplerinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya Ticaret Bakanlığı tarafından, yapı kooperatiflerinde de İmar ve İskan Bakanlığı tarafından Genel Kurul toplantıya çağrılabilir.

             Çağrılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak Genel Kurulu bizzat toplantıya çağırma müsaadesini alabilirler.

  1. Şekil:

             Madde 45 – (Değişik: 4/10/1988 - 3476/11 md.)

             Genel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü olarak toplanır. Olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur.

 

4580

 

             Genel kurul, anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır.

             Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır.

             Genel kurul toplantı tarihi, yeri ve gündemi toplantıdan en az 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir.

             Genel kurulun sevk ve idaresi, ortaklar veya üst kuruluş temsilcileri arasında seçilen başkan ve üyeler tarafından sağlanır.

             III – Gündem:

             Madde 46 – (Değişik: 6/10/1988 - 3476/12 md.)

             Toplantı çağrısına ve ilana gündem yazılır. Anasözleşmenin değiştirilmesi bahis konusu ise, yapılacak ilanda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması ile yetinilir.

             Dörtten az olmamak üzere ortakların en az 1/10'u tarafından genel kurul toplantısından en az 20 gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.

             Gümdemde olmayan hususlar gürüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyiniyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır.

             IV – Bütün pay sahiplerinin hazır bulunması hali:

             Madde 47 – Kooperatifin bütün ortakları toplantıda hazır bulunduğu sürece ve bir itiraz olmadığı takdirde Genel Kurul toplantılarına dair olan diğer hükümler saklı kalmak şartiyle toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, ortaklar veya ortakların toptantıda oy birliği ile seçecekleri temsilciler tarafından imzalanması gereklidir.

             V – Oy hakkı:

  1. Genel olarak:

             Madde 48 – Genel Kurulda her ortak yalnız bir oya sahiptir.

             (Ek fıkra: 3/6/2010-5983/1 md.) Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri hariç olmak üzere, ortak sayısı 500’den fazla olan kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarındaki yönetim ve denetim kurulu belirleme seçimleri, gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır. Kooperatiflerin organ seçimlerinde her ortak, en fazla bir ortağı temsilen oy kullanabilir. Anasözleşmelerin bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.

  1. Temsil:

             Madde 49 – Anasözleşmede açıklama bulunduğu takdirde, bir ortak yazı ile izin vermek suretiyle Genel Kurul toplantısında oyunu ancak başka bir ortağa kullandırabilir. Bir ortak Genel Kurulda birden fazla ortağı temsil edemez.

             Üye sayısı 1000 in üstünde olan kooperatiflerde anasözleşme ile her ortağın en çok 9 olmak üzere birden fazla başka ortağı temsil edebileceği öngörülebilir. Eş ve birinci derecede akrabalar için temsilde ortaklık şartı aranmaz.

  1. Oya katılamıyacaklar:

             Madde 50 – Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir suretle katılmış olanlar Yönetim Kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetçiler hakkında uygulanmaz.

             Ortaklardan hiçbiri kendisi veya karı ve kocası yahut usul ve füruu ile kooperatif arasında şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz.

             VI – Kararlar:

  1. Genel olarak:

             Madde 51 – Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça Genel Kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur.

             Kooperatifin dağılması veya diğer bir kooperatifle birleşmesi ve anasözleşmenin değiştirilmesi kararlarında fiilen kullanılan oyların 2/3 ü çoğunluğu gereklidir. Anasözleşme, bu kararların alınması için oy çoğunluğu hakkında daha ağır hükümler koyabilir.

 

4581

 

  1. Ortakların paylarının artırılması:

             Madde 52 – (Değişik: 8/6/1981 - 2475-1 md.)

             Ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4'ünün rızası gereklidir.

             (Değişik: 6/10/1988 - 3476/13 md.) Ancak, kamu kuruluşlarından kredi alan kooperatiflerin kredi miktarının artırılmasından yararlanmak üzere alacakları kararlarda bu şart aranmaz ve 51 inci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır.

             Kararlar, ilandan başlayarak üç ay içinde kooperatiften çıktıklarını bildirmeleri halinde bunlara katılmayan ortakları bağlamaz. Bu takdirde kooperatiften çıkma beyanı,kararın yürürlüğe girdiği tarihten başlamak üzere hüküm ifade eder.

             Bu suretle kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, bir ayrılma tazminatı ödenmesine bağlı kılınamaz.

  1. Kararların bozulması ve şartlar:

             Madde 53 – Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.

  1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;
  2. Yönetim Kurulu;
  3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri;

             Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur.

             Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür.

             Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir.

             Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder.

  1. Mektupla oy verme ve temsilciler toplantısı:

             Madde 54 – Ortak sayısı 1000 den fazla olan kooperatiflerde, anasözleşmelerine kayıt konulmak suretiyle:

  1. Genel Kurula ait kararlardan, hepsinin veya bir kısmının ortakların oylarını mektupla bildirmeleri suretiyle verilmesi,
  2. Ortakların gruplara ayrılarak verecekleri kararlarla tespit edecekleri talimat gereğince oy vermek üzere kendi aralarından seçecekleri temsilciler topluluğu,

             Genel Kurul sayılabilir.

             Mektupla oy bildirme halinde, mektupların,Yönetim Kurulu ve bakanlık temsilcisi önünde incelenmesi sonunda muhtevanın neden ibaret olduğu tespit edilerek tutanağa yazılır. Hazır bulunanlar tarafından imza edilen tutanağa göre verildiği anlaşılan karar yürürlüğe girer.

             Grup temsilcileri genel kurulunda her temsilci, temsil ettiği ortakların sayısı kadar oya sahiptir. Temsilcinin aldığı talimata aykırı olarak oy vermesi karara tesir etmez.

 

4582

 

  1. B) Yönetim kurulu:

             I – Ödevi ve üye sayısı:

             Madde 55 – Yönetim Kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır.

             Yönetim Kurulu en az üç üyeden kurulur. Bunların ve yedeklerinin kooperatif ortağı olmaları şarttır.

             Yönetim Kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir.

             II – Üyelik şartları ve ücret: (1)

             Madde 56 – (Değişik: 6/10/1988 - 3476/14 md.)

             Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır.

  1. Türk vatandaşı olmak.
  2. Aynı türde başka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmamak.

             3.(Değişik: 23/1/2008-5728/338 md.) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…)(1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da bu Kanun hükümlerine göre mahkum olmamak.

             Üyelik şartları denetçiler tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir.

             Haklarında yukarıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların görevleri ilk genel kurul toplantısına kadar devam etmekle beraber, yönetim kurulunca bu durumdaki üyelerin ge